Upadłość konsumencka po nowelizacji 2015 Część II.

  • By:Dagmara Jagodzińska
  • 1 Comment

W tej części artykułu postaramy się przybliżyć państwu poszczególne etapy postępowania w sprawie o ogłoszenie upadłości, następujące po chwili złożenia wniosku o upadłość konsumencką. Procedura ta nie zawsze obejmować będzie wszystkie opisane niżej etapy, a jej szczegółowy przebieg, uzależniony będzie od indywidualnych okoliczności danego stanu faktycznego.

I. BADANIE WNIOSKU POD KĄTEM FORMALNYM:
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składamy do sądu rejonowego (sądu gospodarczego, wydziału upadłościowego). Na wstępnym etapie rozpoznania wniosku sąd przystępuje do zbadania złożonej przez nas dokumentacji pod kątem formalnym. Sprawdza więc czy wniosek zawiera wszelkie wymagane elementy określone w części I artykułu, jak również czy przedłożono w jego załączeniu wszystkie niezbędne załączniki. Jeśli stwierdzi, iż wniosek TEN pozostaje niekompletny, wzywa nas do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, naliczanym od daty doręczenia wezwania. W wypadku gdy wskazany wyżej termin upłynie bezskutecznie, wniosek ulegnie odrzuceniu już na pierwszym etapie procedury upadłościowej.

II. MERYTORYCZNE ROZPOZNANIE WNIOSKU:
Jeśli wniosek nie był dotknięty brakami formalnymi lub też w sytuacji, gdy braki te zostały uzupełnione w wyznaczonym przez sąd terminie, sąd przystępuje do drugiego etapu- merytorycznego rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Etap ten zazwyczaj odbywa się na niejawnym posiedzeniu sądu, na który wnioskodawca nie jest wzywany. W razie potrzeby sąd może jednak przeprowadzić rozprawę, celem przeprowadzenia na niej dowodów (np. z przesłuchania wnioskodawcy, zeznań świadków). Może również (nawet w przypadku braku przeprowadzenia w tym przedmiocie osobnej rozprawy) wezwać dłużnika do złożenia dodatkowych wyjaśnień na okoliczności objęte wnioskiem.

III. ODDALENIE/UWZGLĘDNIENIE WNIOSKU:
Po merytorycznym rozpoznaniu wniosku o upadłość konsumencką, sąd upadłościowy decyduje o oddaleniu wniosku (na wypadek stwierdzenia przesłanek przemawiających za odmową ogłoszenia upadłości) lub o jego uwzględnieniu i ogłoszeniu upadłości konsumenckiej wnioskodawcy.

Oddalenie wniosku:
Dla przypomnienia wskazać należy, iż sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej gdy stwierdzi, że:
1. Dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (więcej na ten temat w części I artykułu, pkt II. „Jakie są przesłanki upadłości konsumenckiej?”);
2. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku w stosunku do dłużnika prowadzono już postępowanie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej (pod rządami starych przepisów) a postępowanie to zostało umorzone z przyczyn innych aniżeli na wniosek samego dłużnika, chyba że postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
3. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku, ustalony dla dłużnika (w ramach poprzednio prowadzonego w stosunku do jego osoby postępowania upadłościowego) „plan spłaty wierzycieli” uchylono, chyba że postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
W tym miejscu warto zaznaczyć, iż do uchylenia planu spłaty wierzycieli (powstałego w ramach etapu V procedury upadłościowej) dochodzi w razie nie wykonywania przez upadłego obowiązków określonych w tym planie. Uchylenia dokonuje sąd – działając z urzędu albo na wniosek wierzyciela, po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli. Sąd może zaniechać uchylenia planu spłaty i kontynuować harmonogram przyjęty w ramach procedury upadłościowej, w przypadku gdy uzna uchybienie obowiązkom spłaty za nieznaczne. Wyjątek ten dotyczy także sytuacji, w których dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli pozostawałoby uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
Plan spłaty podlegał będzie uchyleniu także wówczas, gdy dłużnik nie złożył w terminie sprawozdania z wykonania planu. Upadły jest bowiem obowiązany składać sądowi (sędziemu komisarzowi, wskazanemu w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości) corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do sprawozdania upadły dołącza kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.
Plan spłaty uchylony zostanie także w tych wypadkach, w których dłużnik, w corocznym sprawozdaniu z realizacji planu spłaty, zatai osiągnięte przychody lub nabyte składniki majątkowe lub gdy dłużnik ten dokona czynności prawnej która w ocenie sądu, mogłaby pogorszyć zdolność finansową dłużnika przy wykonywaniu planu spłaty wierzycieli. Dotyczy to także tych przypadków, w których dłużnik ukrywał majątek oraz tych, w których czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli (w postępowaniu cywilnym ze skargi paulińskiej 527 kpc). Na postanowienie o uchyleniu planu spłaty przysługuje zażalenie.
Powyższych obostrzeń nie stosuje się wówczas, gdy postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
4. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku – dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, chyba że postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
5. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku, czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli, chyba że postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
6. W okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku, w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań, chyba że do niewypłacalności dłużnika lub zwiększenia jej stopnia doszło pomimo dochowania przez dłużnika należytej staranności lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
7. Dane podane przez dłużnika we wniosku są niezgodne z prawdą lub niezupełne, chyba że niezgodność lub niezupełność nie są istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Na postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej przysługuje w ciągu 7 dni od daty doręczenia środek zaskarżenia w postaci zażalenia.

Uwzględnienie wniosku:
W razie uwzględnienia przez sąd wniosku o upadłość konsumencką sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym wymienia imię i nazwisko, miejsce zamieszkania numer PESEL upadłego dłużnika (upadłego), a jeżeli upadły nie posiada numeru PESEL – dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację oraz określa, że upadły jest osobą nie prowadzącą działalności gospodarczej.

W postanowieniu tym sąd wskazuje ponadto, że postępowanie obejmuje likwidację majątku upadłego oraz wzywa wierzycieli upadłego do zgłaszania wierzytelności w terminie miesiąca od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Nadto sąd wzywa także osoby, którym przysługują prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości należącej do upadłego, jeżeli nie zostały ujawnione w księdze wieczystej, do ich zgłaszania w terminie miesiąca od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, pod rygorem ich utraty. Na końcu sąd wyznacza także sędziego-komisarza oraz syndyka.
Data wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Na postanowienie o ogłoszeniu upadłości zażalenie przysługuje wyłącznie upadłemu.

IV. OGŁOSZENIE POSTANOWIENIA:
Postanowienie o ogłoszeniu upadłości podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w budynku sądowym oraz obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Nadto postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości doręcza się wyznaczonemu w postanowieniu sądu syndykowi oraz upadłemu. O ogłoszeniu upadłości powiadamia się także właściwą izbę skarbową oraz właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

V. SPIS INWENTARZA ORAZ OPRACOWANIE PLANU PODZIAŁU:
W dalszej kolejności syndyk wskazany w postanowieniu sądu sporządza dokładny spis majtku upadłego (tzw. spis inwentarza), w dalszej kolejności przystępuje do oszacowania jego wartości (według cen rynkowych), na końcu opracowuje na tej podstawie szczegółowy plan spłaty wierzycieli (tzw. plan likwidacyjny). Ostatni z dokumentów winien określać w sposób szczegółowy sposób sprzedaży poszczególnych składników majątku dłużnika, termin planowanej ich sprzedaży oraz harmonogram wydatków syndyka związanych z przebiegiem postępowania. Wszystkie trzy dokumenty podlegają przedłożeniu sędziemu komisarzowi w terminie 1 miesiąca od daty ogłoszenia postanowienia o upadłości konsumenckiej dłużnika.
Na podstawie przedstawionych sędziemu dokumentów, ustalony zostaje ostateczny plan spłaty wierzycieli. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli doręcza się wierzycielom upadłego. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Prawomocne postanowienie o ogłoszeniu przez sąd ostatecznego planu spłaty wierzycieli traktuje się jako zakończenie postępowania upadłościowego przed sądem.
W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym jednak niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Długość spłaty możliwa jest do przedłużenia o 2 lata w przypadku wystąpienia “przemijającej przeszkody”, która uniemożliwia wykonywanie planu spłaty), co oznacza iż łącznie spłata ta może zostać rozłożona na 5 lat.
Zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości i niewykonane w toku postępowania uwzględnia się w planie spłaty wierzycieli w pełnej wysokości, przy czym ich spłata może być rozłożona na raty na czas nie dłuższy niż przewidziany na wykonanie planu spłaty wierzycieli.
Ustalając plan spłaty wierzycieli, sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i realność ich zaspokojenia w przyszłości.
W okresie obowiązywania planu co do zasady niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do wierzytelności objętych jego treścią.

VI. EWENTUALNE UMORZENIE ZOBOWIĄZAŃ UPADŁEGO:
W przypadkach, w których osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli, sąd nie ogłasza tegoż planu. Zamiast tego – umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty i obciążając Skarb Państwa tymczasowo pokrytymi kosztami postępowania. Postanowienie w tym przedmiocie doręcza się wierzycielom. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Uprawomocnienie się postanowienia o umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania.
Nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

VII. SPRZEDAŻ MAJĄTKU DŁUŻNIKA:
Zaspokojenie wierzycieli w sposób określony harmonogramem (planem spłaty wierzycieli zatwierdzonym przez sędziego komisarza) odbywa się ze środków uzyskanych ze sprzedaży składników majątku upadłego. Sprzedaży mienia dokonuje się w drodze przetargu, do którego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Warunki przetargu określa sędzia-komisarz. O przetargu należy zawiadomić przez obwieszczenie co najmniej na dwa tygodnie wcześniej. Rozpoznanie ofert przetargowych następuje na posiedzeniu jawnym, prowadzonym przez syndyka pod nadzorem sędziego-komisarza. Wybór oferty podyktowany jest zazwyczaj oferowaną ceną. Wyboru tego dokonuje syndyk przy zatwierdzeniu przez sędziego-komisarza. Syndyk dokonuje też ściągnięcia wierzytelności należnych dłużnikowi. Sędzia komisarz może zezwolić dłużnikowi na dokonanie sprzedaży samemu, pod nadzorem syndyka i na podstawie pisemnego jego upoważnienia.

VIII. OBOWIĄZKI UPADŁEGO W CZESIE REALIZACJI PLANU SPŁATY:
W okresie spłaty wierzycieli dłużnik nie może dokonywać czynności prawnych przekraczających granice zwykłego zarządu (sprzedaży domu, zaciągnięcia pod niego kolejnego kredytu itd.). Może on zaciągać tylko takie zobowiązania, które są konieczne dla utrzymania dłużnika oraz tych osób, w stosunku do których ciąży na nim ustawowy obowiązek dostarczania środków utrzymania (za wyjątkiem: zakupów na raty oraz zakupów z odroczoną płatnością). Ma on również obowiązek składać sądowi coroczne sprawozdanie z wykonania planu spłaty, o którym  była już mowa w poprzednich punktach artykułu. W sprawozdaniu tym upadły wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Do sprawozdania upadły dołącza kopię rocznego zeznania podatkowego.
W razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli, wynikającej z innych przyczyn niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli przez podwyższenie kwot przypadających wierzycielom. O zmianie planu spłaty wierzycieli orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia się upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
W razie nie wykonywania przez upadłego obowiązków ustalonych w planie spłaty wierzycieli, sąd na wniosek wierzyciela, po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia się upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty, uchyla plan spłaty wierzycieli oraz umarza postępowanie upadłościowe. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. W razie umorzenia upadły nie będzie mógł przez następne 10 lat złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości.

IX. ZAKOŃCZENIE POSTĘPOWANIA UPADŁOŚCIOWEGO:
Na wypadek prawidłowego wykonania przez upadłego planu spłaty wierzycieli, sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

X. UMORZENIE POSTĘPOWANIA UPADŁOŚCIOWEGO:
Postępowanie upadłościowe może zostać umorzone już w czasie trwania planu spłaty, jeżeli upadły nie wykonuje obowiązków zawartych w planie spłaty, zataił swoje przychody w czasie trwania planu spłaty, wykonywał czynności przekraczające granice zwykłego zarządu, ukrywał majątek przed wierzycielami, czynność prawna upadłego została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli.

XI. KOSZTY POSTĘPOWANIA UPADŁOŚCIOWEGO:
Tymczasowo pokrytymi przez Skarb Państwa kosztami postępowania sąd obciąża upadłego. Koszty te uwzględnia się w planie spłaty wierzycieli w pełnej wysokości, przy czym ich spłata może być rozłożona na raty na czas nie dłuższy niż przewidziany na wykonanie planu spłaty wierzycieli. W przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa.

Pozdrawiam,

Adwokat Dagmara Jagodzińska

Dagmara Jagodzińska

Autor: Dagmara Jagodzińska

Adwokat wpisany na listę adwokatów bielsko-bialskiej Okręgowej Rady Adwokackiej w Bielsku-Białej. Aktualnie prowadzi swą praktykę zawodową w ramach indywidualnej Kancelarii Adwokackiej, współpracując z Kancelariami Adwokackimi Adw. Izabeli Grzybek oraz Adw. Wojciecha Kiermasza. W roku 2013 ukończyła studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, znajdując się w gronie 5 % najlepszych studentów, uhonorowanych stypendium naukowym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uzyskała także wyróżnienie Rektora Uniwersytetu Śląskiego za wybitne wyniki w nauce oraz obronę pracy magisterskiej na temat zakresu i treści obowiązku alimentacyjnego w ramach rodziny małej – zwieńczoną oceną celującą. W okresie ostatnich 7 lat poprzedzających stworzenie indywidualnej Kancelarii Adwokackiej, zdobyła bogate doświadczenie zawodowe, praktykując w Kancelarii Adwokackiej Adwokat Izabeli Grzybek. Współpracowała także z innymi Kancelariami Adwokackimi oraz Radcowskimi na terenie Bielska-Białej. Uczestniczyła w dziesiątkach spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa cywilnego, prawa karnego, prawa ubezpieczeń społecznych i innych. Laureatka ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego im. Adw. Stanisława Mikke organizowanego pod patronatem Naczelnej Rady Adwokackiej. Czynnie zaangażowana w świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej organizowanej przez Fundację Restytucja w siedzibą w Sosnowcu, na rzecz osób najbardziej potrzebujących. Autorka licznych artykułów prawniczych dotyczących zagadnień z zakresu prawa rodzinnego, prawa spadkowego oraz prawa zobowiązań. Autorka bloga: Adwokat Rozwód Bielsko - Blog Prawa Rodzinnego.

Posted in: Rodzina

Comments

One Response to “Upadłość konsumencka po nowelizacji 2015 Część II.”

  1. eliza

    Super wpis. Ja oprócz tej strony czytam też bloga prawniczego http://www.prawo-upadlosciowe.pl/index.php/2016/02/01/jak-oglosic-upadlosc-konsumencka/

    11 lutego 2016 - 08:52 #

Dodaj komentarz

%d bloggers like this: